Rojnameger Karadaş: Dibe ku şer li Rojhilata Navîn ji kontrolê derkeve

  • rojane
  • 09:00 22 Nîsan 2024
  • |
ÎZMÎR - Rojnameger Yusuf Karadaş anî ziman ku DYA û Îran dixwazin bi ji ber rewşên xwe yên navxweyî, şerê li Rojhilat Navîn bidomînin û da zanîn ku sekna Îsraîlê ya êrişkar û çekdarbûyîna li tevahiya cîhanê, dikare şer ji kontrole derxe. 
 
Êrişa Hamasê ya di 7’ê cotmeha 2023’yan, tundiya şerê di navbera Îsraîl û Filîstînê de zêde kir û her diçe herêm bêhtir ber bi gengeşiyeke kurtir ve diçe. Êrişên Îsraîlê li dijî Lubnan, Yemen û Sûriyê û herêmê berdewam dikin. Îran herî dawî di 13’ê nîsanê de zêdetirî 300 dironên bi muhîmmatên teqemenî bar kirî û fuzeyan li dijî Îsraîlê êrişa bi navê “wehda rast” li dar xist. Bi ser vê yeke Îsraîl di 19’ê nîsanê de êrişî navenda Haşdî Şabî ya Bexdayê kir. Ji Lubnan û Yemenê êrişên li dijî Îsraîlê û dagirkirina Îsraîlê ya li Xezayê jî dom dikin. 
 
Herwiha di pêvajoya ku êriş pêk tên de endamtiya tam a Filistînê di Neteweyên Yekbûyî (NT) de nehat qebûlkirin. Pêşniyara naskirina dewleta Filîstînê ya di Konseya Ewropayê de ji hêla DYA’yê hate vetokirin. Îngilîstan û Swîsre bêmeyl man 12 endamên konseye yên din jî hemberî endamtiyê deng dan. 
 
Rojnameger Yusuf Karadaş derbarê gengeşiya li Rojhilata Navîn, nêzîkatiya dewletên din a li hember Filîstînê û pevçûnan de ji ajansa me re axivî.
 
Karadaş anî ziman ku Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê (DYA) û dewletên bêmeyl mane polîtîkayekî dualî dan meşandin û destnîşan kir ku gotina rayedarên DYA’yî ya ‘Divê Îsraîl û Filîstîn pirsgirêkê di navbera xwe de çareser bikin’ jî rasteqîn nîn e. Karataş da zanîn ku ji her du welatan, yek axa welatê din dagir kiriye û wiha got: “Qala pêkanîna hiqûqê dikin lê belê biryarên NY yên salên 1967 û 1973’yan yên ku derketine Îsraîlê ya ji axa Filîstînê û çareseriya bi 2 dewletî heye. Yên ku dibêjin em hiqûqa navneteweyî û demokrasiye diparêzin dualî tevdigerin. Me vê dualîbûnê di referanduma herêma Federe ya Kurdistanê de dîtibû. Lê NY mafê diyarkirina çarenûsa xwe ya her netewekî xistiye bin temînatê, piştgirî neda referanduma Kurdistana Iraqê ya di vê çarçoveyê de hatiye kirin. Lewma derdê mêtingeran ne hiqûq e ne jî aştiyê anîn e. Ew tenê berjewendiyên xwe difikirin.” 
 
TIRSA BELAVBÛNA ŞER A DYA’YÊ
 
Karadaş destnîşan kir ku dewletên rojavayî berjewendiyên Îsraîlê diparêzin û axaftina xwe wiha domand: “Yên ku li dijî bombebarana Îsraîlê ya li Sûriyeyê bêdeng mane, piştî bersiva Îranê ji bo piştevaniyê ketin dorê. Ev bi xwe mijara nêzîkatiya hiqûqê dide der. Tirsa DYA’yê berbelavbûna şer e. Ji ber DYA ji sala 2008’an ve hewl dide hêzên xwe yên leşkeri ji Iraq û Sûriyeyê vekişîne. A rastî dixwaze xurtbûna Çînê rawestîne. Di navbera dewletên Ereb û Îsraîlê de peymanên normalbûnê yên Abrahamê hatin îmzekirin. Ev plan li gorî dilê DYA’yê bû. DYA naxwaze têkiliyên ku saz kirine ji ber şer xera bibin. Herwiha DYA naxwaze Îran li Iraq, Sûriye û Yemênê bandora xwe zêde bike. Dîsa Rûsya jî hêza xwe zêde kir. Ev mudaxile û pevçûn ji hêla DYA’yê de encamên baş dernexist holê.”
 
‘DIBE KU ŞER JI KONTROLÊ DERKEVE’
 
Karadaş da zanîn ku Îran naxwaze bandora xwe ya li herêmê saz kiriye winda bike û diyar kir ku Îran di polîtîkayên xwe yên navxweyî de zehmetiyan dikêşe. Karadaş ser protestoyên piştî qetilkirina Jîna Emînî yên li Îranê derketine jî sekinî û wiha got: “Li dijî rejîma meleyan a derveyî demokratik û bizext bertekekî mezin heye. Ji ber wê dema Îran bersivê dide êrişên li dijî xwe, naxwaze li herêmê şer derkeve. Ji ber wê li aliyekê dixwaze bêdeng nemine li aliyê din dixwaze hêza xwe nîşan bide. Êrişa li dijî Îsfahanê hatiye kirin Îsraîlê hêj jî negirtiye ser xwe lê belê DYA dibêje Îsraîlê pêk aniye. Ev jî nîşan dide ku DYA naxwaze têkeve nav vê gengeşiyê. Helbet îhtîmala ku şerê kontrolkirî ji kontrole derkeve jî heye. Îsraîl nasekine û êrişên xwe yên li Iraq û Sûriyeyê didomîne. Herwiha li cîhanê her ku diçe çekdarbûyîn zêde dibe. Mirov nikare bêje bê ka dê ev rewş li herêmê şerekî berfireh derxe yan na. Lê belê dikare di herêmê de encamên taluketir derxe holê.”   
 
‘TIRKIYE LI CEM ÎSRAÎL Û DYA’YÊ YE’
 
Karadaş têkildarî mijara Filîstînê de bal kişand ser sekna Tirkiyeyê û got ku tevî qetlîamên ku bi aşkerayî tên kirin, têkiliyên bazirganiyê yên bi Îsraîlê re nesekinîne. Karadaş bi bîr xist ku têkçûna desthila Erdogan a piştî hilbijartinê, AKP neçar ma ku li dijî kirinên Îsraîlê danekirina têxe dewrê û wiha pê de çû: “Li vê derê jî gumanên nêzbûna DYA’yê derdikevin holê. Wezîrê AKP qirkirina Filîstînê qebûl dike lê belê dibêje bi Îsraîlê re peymana herêma serbest a bazirganiyê heye. Pêdiviyên serekê yên hêzên dagirger ji Tirkiyeyê diçin. Herwiha Erdogan girîngiyê dide gengeşiya di navbeta Îran û Îsraîlê. Tirkiye ev demekî dirêje bi Iraq û DYA’ê re hevdîtinan pêk tîne. Tirkiye dixwaze di herêmê de Îranê sînordar bike li aliyê din dixwaze hêzên leşkerî yên PKK’ê bi operasyonan ji holê rake û dewletên din jî piştgiriyê bidin van operasyonan. Ev lêgerîn jî sekinîna cem Îsraîlê ya Tirkiyeyê pir zelal nîşan dide.” 
 
‘ÇARENÛSA ME BI PIŞTEVANIYÊ VE GIRÊDAYÎ YE’
 
Karadaş diyar kir ku tevahiya têkoşîna desthilatdariyê ya li herêmê ne ji bo qenciya gelen e û got ku pevçûnên derketine, zextê li gelen dike, rê li ber mêtingeriyê vedike. Karadaş anî ziman ku ji bo pêvajoya pevçûnê xelas bibe, divê dagirkeriya hemû hêzên li herêmê bi dawî bibe û wiha pê de çû: “Divê her welat ji bo çarenûsa xwe diya bike, têbikoşe. Ev yek ne hêsan e. Lêbelê raperînên salên 2009 û 2010’an ên gelên Rojhilata Navîn vê hêzê derxist holê. Bi qasî ku gel karibin cudahiyên olî, mezhebî û şerên olî danin aliyekê, dê karibin Rojhilata Navîn a ku bi hev re bijîn ava bikin. Mînak dema ku em qala Filîstînê dikin em ne tenê behsa wê derê dikin. Çawa ku pirsgirêka kurd pirsgirêkekî herêmî be, pirsgirêka Filîstînê jî wisa ye û divê ev pirsgirêk bi hemû aliyên xwe ve were çareserkirin. Piştevaniya Filîstînê perçeyekî têkoşîna gelê kurd e. Çarenûsa me hemûyan bi piştevaniya me ve girêdayî ye.”
 
MA / Tolga Guney 
 
 
 

Sernavên din

07:36 Rayedarên îranî: Serokkomar Reîsî mir
00:17 Li Marsîlyayê meşa 'Ji Ocalan re azadî'
19/05/2024
22:18 Li Licê operasyona leşkerî
22:08 Li Stenbolê 4 ciwan hatin girtin
21:14 DEM Parî dê serdana Demîrtaş bike
21:00 Sempozyûma Ziman: Divê edî kurd bibin yek
20:17 ANKA-DER: Em ê tecrîda li ser ziman rakin
19:50 ’Li hundir û derve dê têkoşîna me bidome’
19:33 Li Periyê xebatên hilbijartinê bênavber didomin
19:11 Îbrahîm Kaypakkaya li Stenbolê hate bîranîn
18:29 Hefteya windayan: Şîna me didome, ji ber edalet pêk nehat
17:03 Li Îranê qezaya helîkopterê çêbû: Serokkomar winda ye
16:41 ‘Curnê Reş dê di 2’yê hezîranê de ji zilmê re bibêje êdî bes e’
16:33 Girtiyên ji Doza Kobanê: Çi dibe bila bibe em ê tawîzê nedin
16:16 YNK: PDK nahêle lê divê hilbijartinê bên lidarxistin
16:00 Li pêşiya Girtîgeha Bakirkoyê çalakiya ‘Deng bide azadiyê’
15:13 Li Tetwan û Aydinê qeza: Kesek mir, 11 kes birîndar bûn
15:06 Biryarên Doza Kobanê hatin protestokirin nt>
14:58 'Ji bo zimanê kurdî bijî divê her malek bibe dibistanek’
14:40 ‘Şehîdên Meha Gulanê’ li Edeneyê hatin bibîranîn
14:31 Hevserokên Giştî yên DEM Partiyê çûn serdana Yuksekdag: Em ê piştevaniyê mezin bikin
14:21 Ciwanên binçavkirî li edliyeyê ji pişt ve destkelemçekirî tên sekinandin
14:03 Di êrişa dewleta tirk de zarokek hate qetilkirin
12:47 Li Bursayê zilamekî hewl da jinekê bikuje
12:29 Herêma Bradostê hate bombebarankirin
12:11 Li Helebê Weqfa Jina Azad a Sûriyeyê hate vekirin
11:43 Tehliyeya rojnameger Ren dîsa hate taloqkirin
10:38 Hejmara 64’emîn a Kovara Jînê derket
10:18 Ji emniyetê peyama ‘xwedîderketina li Ziya Turk’
10:08 Li Başûr krîza hilbijartinê: PDK qels bûye lewma naxwaze hilbijartin bibe
09:40 'Ger parastina Kobanê sûc be, me hemûyan ew sûc kiriye'
09:39 Doza Kobanê: Doz veguherandine amûreke cezakirinê ya kolektîf
09:07 Berdana girtiyê nexweş ê 'poşmantî' red kirî cara 4'an hat taloqkirin
09:05 Bereh: Gelê bixwaze xwe biparêze, ewilî divê zimanê xwe biparêze
09:02 Çalakiya bi daxwaza azadiya fîzîkî ya Abdullah Ocalan didome
09:01 Rojnameger Silêman Ehmed li ku ye?
09:00 ROJEVA 19’Ê GULANA 2024’AN
08:49 Di teqîna li Tokatê de 5 jê cendirme 7 kes birîndar bûn
18/05/2024
22:50 Hatimogûllari: Têkoşîna me xurttir bûye
21:20 Bakirhan: Em ji tifaqa JÎTEM'ê ku me didarizîne xelas bibin
19:46 Ûçar: Parêzbendiya herî mezin a gelê kurd berxwedanê wê ye
17:14 Li 3 bajaran 'doza kumpasê' hat protestokirin
16:46 Li Curnê Reş taxa bi taxa xebatên hilbijarinê didomin
16:36 Parêzvanê Ozcan ê AKP’î: Ez hatim girtin lê karê tiryakê Ozcan dikir
15:49 Li Efxanistanê lehî rabûn: Herî kêm 50 kes mirin
15:19 Pirsgirêkên tenduristiyê yên girtiyên nexweş ên bi ser 65 salî re rêz kirin
15:09 Girtiyê nexweş Îlhan piştî 30 salan li bajarê xwe ye
14:25 Li Wanê Sempozyûma Zimanê Kurdî: Kuştina zimanekî komkujî ye
14:05 ‘Şehîdên Meha Gulanê’ hatin bibîranîn
13:48 Berdana Şen ê 31 sal in girtî ye cara çaremîn hate taloqkirin
13:44 Xizmên Windakiriyan li gelek bajaran çalakî li dar xistin: Faîlan bidarizînin
13:40 Dayikên Şemiyê aqûbeta malbata Orhan pirsîn
13:22 Doza Kobanê li Şirnex û Hatayê hate protestokirin
12:47 Li Tokatê cezayê hucreyê li girtiyan birîn
11:44 Di êrişa li dijî Şehbayê de 2 zarok birîndar bûn
10:46 Çîftyurek: Bi ‘Projeya Riya Pêşketinê’ çav berdane destkeftiyên kurdan
10:39 Di 6 salan de li Efrînê 10 hezar kes hatin revandin
10:23 Mîhrîcana Pirtûkan a Mêrdînê: Eleqeyeke zêde heye
10:12 Doza Kobanê: Divê em li dijî biryarê bi hev re têbikoşin
09:38 Tevgera Goran biryarên Doza Kobanê şermezar kir
09:18 Nas: Ji bo siberoja welêt biryareke hêvîşikestinê ye
09:17 Girtiyên siyasî 174 roj in bi daxwaza azadiyê Abdullah Ocalan di çalakiyê de ne
09:10 Unsal: Ger daxwaza wan tolhilanîna DAIŞ'ê be, ev hewldaneke bêhûde ye
09:09 Qedexekirina zozanan kiriye ku mêşvanî nemîne
09:08 207 roj in tu agahî ji rojnameger Silêman Ehmed nayên girtin
09:05 Li Îzmîr, Stenbol û Manîsayê 18 kes hatin girtin
09:01 Îşkenceya bipense di îdianameyê de cih negirt
09:00 ROJEVA 18’Ê GULANA 2024’AN
17/05/2024
22:18 Îlhan piştî 30 salan ji girtîgehê derket
19:21 Emîne Şenyaşar tê darizandin, lê kujer nayên darizandin'
18:26 Saziyên ziman: Tu ceza nikare riya siyaseta demokratîk a azadîxwaz bigire
16:31 Li 3 bajaran çalakiya ‘Tecrîdê dawî bikin’
16:30 Li Colemêrgê 6 kes hatin girtin
16:16 Li Curnê Reş li 12 gundan xebatên hilbijartinê: Em ê bi ferqeke zêde bi dest bixin
16:05 Pereyê ji şaredariyê re hatiye şandin bi besî mûçeyên xebatkaran jî nekir
15:56 Li Çorumê 2 jin hatin qetilkirin
14:47 Ji ÎHD’ê rapora girtîgehên Egeyê: Di salekî de 934 binpêkirinên mafan
14:42 Kişanak li Amedê ye: Kobanê meseleya wijdanê bû, wijdan bi ser ket
14:41 Artêşa tirk gundê Til Mediq ê Şehbayê topbaran kir
14:39 Biryarên Doza Kobanê tên protestokirin
14:38 Kar û barên dewr û tehsîsê yên qeyûmê Sertê hatin betalkirin
14:23 Xelkê Wanê: Biryar ne dadgehê, îktîdarê da
14:14 Daxwaza ‘Bila Komîsyona Lêkolînê ya Heqîqetan bê avakirin’
14:12 Wezîrê Edaletê Tunç derheqê Doza Kobanê de daxuyanî da
13:48 1’emîn Mihrîcana Pirtûkan a Mêrdînê dest pê kir
13:36 DEM Partiyê ji hilbijêrên Curnê Reş re name şand: Em ê vîna xwe biparêzin
13:35 Tehliyeya girtiyê 30 salan cara duyemîn hate taloqkirin
13:17 Şîna Aşkan bi girseyî hate ziyaretkirin
13:10 Hiqûqnas: Em cezayên bi darizandinên sexte hatine dayîn nas nakin
12:31 Doza Kobanê di çapemeniya cîhanê de ye
12:02 Malbatan ji bo hevdîtina li Îmraliyê serlêdan kirin
11:32 Piştî banga îfadeyê Akil û Çagli hatin binçavkirin
11:29 Çetîn Dogan ê Erdogan ew efû kir hate berdan
11:28 TUÎK’ê daneyên bêkariyê parve kir
11:26 Parêzerê Doza Kobanê Aydin: Mirina Boru ji bo danezanê bi kar anîn
11:10 Ji bo bavê AKP’iyê 2 kes kuştibû efûya Erdogan!
11:07 Dê biryarên Doza Kobanê li 3 bajaran bên protestokirin
11:05 Ji Yuksekdagê peyama ewil: Bila kes xemgîn nebe, nekarîn çok deynin
10:19 Hiqûqnas: Îktîdarê daraz weke amûra sûc bi kar anî
10:14 Li Wanê 21 kes hatin girtin