MED-DER’ê rêveberiya xwe ya nû hilbijart

  • rojane
  • 16:03 1 Cotmeh 2022
  • |
img
AMED - MED-DER’ê Yekemîn Kongreya xwe ya Awarte li Eywana Konferansê ya Tahîr Elçî li dar xist û rêveberiya xwe nû hilbijart.  
 
Komeleya Lêkolînên Ziman û Çandên Mezopotamyayê (MED-DER) Kongreya xwe ya Awarte ya 1’emîn bi dirûşma “Zimanê kurdî mifteya azadiya gelê kurd e” li Eywana Konferansê ya Tahîr Elçî ya Baroya Amedê li dar xist. 
 
Rêveberên Partiya Demokratîk a Gelan (HDP), Partiya Herêmên Demokratîk (DBP) yên Amedê, Komeleya Alîkarî û Piştevaniya bi Malbatên Girtî û Hikumxwaran re (TUAY DER), Komeleya Yekitî Çand Piştevanî û Alikariya bi Kesên Xizmên Xwe li Dergûşa Şaristaniyê Winda Kirine re (MEBYA-DER), Komeleya 78’an, gelek saziyên sîvîl û sendîka tev li kongreyê bûn. 
 
Di kongreyê de giringiya zimanê kurdî hat bibîrxistin û rêveberiya nû hate hilbijartin. Di kongreyê de Hevserokê HDP’a Amedê Zeyad Ceylan, Haci Ozkan, Saadet Acar Gok, Mehmet Arat û Yuksel Çelîk ji bo diwana hilbijartinê hatin pêşniyazkirin û bi dengdayîna beşdaran hat qebûlkirin. 
 
‘PÊŞÎ LI BER XWEPIŞAFTINÊ BIGIRIN’
 
 Zeyad Ceylan di destpêka kongreyê de axivî û bi bîr xist ku hişmendiya netewî dewlet, hişmendiya kapîtalîst li ser helandina çand û zimanan xwe afirandiye. Ceylan da zanîn ku hişmendiya netew a Tirkiyeyê jî li ser qirkirina çandan, zimanan xwe afirandiye û ev qirkirin hêj jî berdewam dike. Ceylan wiha axivî: “Para me kurdan jî zilma ser netewa me ket, zilm û înkara li ser zimanê me ket. Hej jî vê înkarê di astekî herî bilind de berdewam dikin. Pişaftinekî pir dijwar li ser zimanan hate kirin. Zanist dibêjin, tu bixwazî zimanekî bi afirînî herî hindik hezar sal dem divê hebe. Ji bo wê çawa zimanê her kesî pîroz e, zimanê kurdî jî pîroz e. Zanist dibêjin ku ziman zindî ne û di nava 200-300 salan de heke li ziman xwedî neyê derketin, ji holê radibin. Hetanî niha ji ber hişmendiya kapîtalîst, ji ber hişmendiya netew dewletan û ji ber lêxwedî nederketinê gelek zimanên pîroz li ser erdnîgariya me jî li ser erdnîgariya cîhanê jî hatin windakirin. Mafê tu kesî tuneye ku bibe sedema windakirina zimanekî. Em niha behsa zimanê kurdî dikin. Em mecbur in ku pişaftina li ser zimanê kurdî hatiye ferzkirin pêşî li ber bigirin. Pêşî liberxwe pişaftinê bigirin. Desthilatdar ji bo ku pişaftinê li me ferz bikin, çi ji destê wan tê dikin.” 
 
‘TIRKIYE MECBÛR E ZIMANÊ ME WEK ZIMANÊ FERMÎ QEBÛL BIKE’
 
Ceylan bal kişand ser qebûlkirina zimanê kurdî di asta fermî de û wiha got: “Niha bi zimanê me perwerdehî nîne, zimanê me fermî nîne, ji bo zimanê me li qada jiyanê were astengkirin çi ji destê wan tê dikin. Konserên me qedexe dikin, civînên me qedexe dikin, şanoyên me qedexe dikin, sînemaya kurdî qedexe dikin. Lê tevî van qedexeyan jî, tevî  zîhniyeta pişaftinê jî, tevî hişmendiya înkar û redkirinê jî em minatdarê gelê xwe ne, minetdarî dayikên xwe ne , mînetdarê dîroka xwe ne ku zimanê me gihîştandine merheleya me ya îro. Dewleta Tirkiyê mecbûre zimanê me wek zimanê perwerdehiyê û wek zimanê fermî qebûl bike. Ev qebûlkirin jî ji ber xwe ve çênabe. Heke em berxwedan nekin, heke em netêkoşin, heke em xwedî li zimanê xwe dernekevin û vê xwedî derketinê jî nekin malê bi milyonan em nagihîjin wê astê ku em bikaribin zimanê xwe li ser vê erdnîgariya pîroz bikin zimanê perwerdehiyê. Divê asta têkoşîn û xwedî lê derketinê em bilind bikin. Ji bo ku tahlûkeya li ser zimanê me rabe divê em fermîbûna zimanê xwe bi dewletê bidin qebûlkirin. Di vê hêlê de têkoşîna me berdewam dike, her ku diçe jî dê berdewam bike. Ji bo vê yekê divê em her kêlî xwedî li zimanê xwe derkevin. Her malekî bikin dibistanek, her malekî bikin zanîngehek, her şexsek di şexsê xwe de bibe fêrgehek, bibe dibistanek û bibe zanîngehek. Wê çaxê em ê ji xetereyê û pişaftinê rizgar bibin.”
 
‘EV DEWLET 100 SAL IN ZIMANÊ ME ÎNKAR DIKE’
 
Hevserokê MED-DER’ê Rifat Ronî jî bi bîr xist ku di 29’ê cotmehê de Komara Tirkiyeyê sedsaliya xwe tije dike. Ronî da zanîn ku di vê sedsalê de gelê kurd li dadgehan bi zimanê xwe axivî, hatin cezakirin û darvekirin. Ronî di dewama axaftina xwe de wiha got: “Di nexweşxaneyan de ji ber ku nikarin derdê xwe bibêjin ji ber teşhîs û dermanên şaş gelek kesan jiyana xwe ji dest da. Ji ber ku zimanê kurdî nebûye zimanê perwerdehiyê îro zarokên kurd û bi milyonan gelê kurd hatiye asta ji zimanê xwe, ji çanda xwe û ji nasnameya xwe dûr bikeve. Ji xwe hemû hewldanan rayedarên dewletê jî vê dixwaze. Lewma jî em dibêjin çi bibe bila bibe, zimanê me mîrateya dayik û dapîr, bav û bapîrên me ye. Em ê vî zimanî bi avayekî gelek mezin radestî zarok û neviyên xwe bikin. Em soz didin gelê xwe ku em hemû bi hev re b, berpirsiyarî tevbigerin. Di raportên UNESCO de dibêje ku ne wekheviya herî  ber bi çav û domdar ew e ku di welatekî de gelek hetanî dawiyê ji maf û azadiyan sûd werbigere û gelekî din jî ji mafên perwerdahiya zimanê dayikê bêpar be. Ev sed sal e gelê kurd mafên xwe yên rewa û bingehîn bê parastin.”
 
RÊVEBERIYA NÛ HAT BIJARTIN 
 
Piştî axaftinan di hilbijartina hat kirin de ji bo hevserokatiya MED-DER’ê Rifat Ronî û Şukran Yakût hatin bijartin. Her wiha Dîlan Guvenç, Remzî Azîzoglû, Îpek Oyûr, Mehmet Mezher Aktaş, Îlyas Gun, Eyyup Akdenîz, Hatîce Barût, Mûstafa Açmaz, Îbrahîm Halîl Taş, Ersel Dogûç, Ramazan Holat, Yaşar Aslan, Diyadîn Dargin, Necmettîn Sonyaci jî ji bo rêveberiya komeleyê hatin bijartin. 
 
Piştî hilbijartinê kongre bi dawî bû. 
 
 

Sernavên din

19:35 DBP: Bi helwesta birêz Ocalan berprisiyariyê hilgirin
18:26 Civîna Meclîsa Jinan a HDP'ê bi dawî bû
17:11 OHD’a Şirnexê ji bo hevditina bi Ocalan re serî li Baroya Şirnexê da
17:03 Mazlum Ebdî: Tirkiye ji bo êrişeke bejahî li benda erêkirina Rûsya û DYA’yê ye
16:40 Ji bo bajarên Kurdistanê hişyariya berf û baranê
16:40 Danişîna Osman Şîban hat lidarxistin
16:35 Êrişên li dijî Rojava bi nivîsên li ser dîwaran şermezar kirin
16:30 Li Edeneyê 8 kes hatin berdan
16:15 Di lêpirsîna Enqereyê de 13 jin hatin binçavkirin - HATE NÛKIRIN
16:08 TJA'yê binçavkirina jinan protesto kir
16:03 ‘Divê kes û saziyên îhmala wan heyî bên tespîtkirin’
15:58 Ji binçavkiriyên Manîsayê 7 jê hatin berdan
15:48 Serhildana Îranê di roja 73’emîn de ye
15:31 Navçeya Geverê di bin mij û moranê de ma
15:28 Danişîna rojnameger Çoban hat taloqkirin
15:15 HSD: Li Qeremoxê nexweşxane hat bombebarankirin
15:12 Kişanak ji şandeya dadgehê re got: Hûn çima evqas ditirsin?
15:12 Nobeta Edaletê: Tekane daxwaza me ew e ku dewlet bi qanûnên xwe bike
14:36 Sancar: Armanca wan a stratejîk ew e ku kurdan bêstatû bihêlin
13:31 Ciwan li dijî êrişan meş li dar xistin
13:15 Rojnameger Nedîm Turfent hat berdan - HATE NÛKIRIN
13:09 Malbata Şenyaşar: Feraseta ji nedîtî ve nêz dibe dê li Rihayê winda bike
12:57 Meclisa HDP’ê dê bi 3 rojevên sereke bicive
12:52 Malbatên girtiyan: Polîtikayên herî qirêjî li ser girtiyan tên meşandin
12:30 Buroya Hiqûqê ya Sedsalê: Ocalan derneket hevdîtina bi CPT’yê re | HATE NÛKIRIN
12:28 Gunay: Pêdivî bi dengê Abdûllah Ocalan heye
12:27 Danişîna doza Endama Meclisa Ciwanan a HDP’ê Kilinç hat taloqkirin
12:21 Parêzerên Abdullah Ocalan ji bo hevdîtinê serlêdan kirin
12:21 Newroz Ehmed: Armanca esasî şoreşa jinê ye ku li Rojava aj dide
12:17 Li Mêrsînê 12 kes hatin girtin
11:21 Peywira Lijneya Rêveberî û Çavdêriyê ya nû: Kêr dikare were dayîn!
09:51 Şanoger Akkûzû: 10 şanoyên kurdî li dijî şer û qedexeyên li ser ziman berxwedaneke mezin e
09:50 Li Behra Egeyê erdhej çêbû
09:49 Derheqê 50 jinan de biryara binçavkirinê hat dayîn
09:06 Akademîsyena Aştiyê Ozgun: Ev budçe jinan esas nagire
09:04 Malbatên Zekeriya Xeyal û Komar Deruftade: Hedef girtin û kuştin
09:03 Çîroka Seyrê û Elîyê Mamed kir pirtûk
09:02 Qeyûm pere di qaseya şaredariyê de nehiştiye: Nikare heqê şîrketê bide
09:00 ROJEVA 29'Ê MIJDARA 2022'YAN
28/11/2022
23:06 Artêşa tirk cardin Kobanê bombeberan kir
22:12 Li herêma operasyonê eskerekî din jî mir
19:16 Doza Kobanê: Armanc cezakirina siyaseta demokratîk e
18:26 Ji Girtîgeha Panosê 7 girtî hatin sirgûnkirin
16:57 HSD: 90 caran êrişî gund û bajarokan hate kirin
16:55 Cezayê Gurdal ê ku 19 rojan kelemçekirî dihat tedawîkirin hat taloqkirin
16:52 Tahîr Elçî li ser gora xwe hat bibîranîn
16:27 Platforma Jinan a 25’ê Mijdarê: Em ê kolanan neterikînin
16:08 Hevseroka HDP’î ev du roj in di bin çavan de ye
16:07 Hewldana Edaletê ya ji bo Roboskê: Erdnîgarî qeder nîne
16:05 Kişanak: Doza Kobanê, doza ji holê rakirina çareseriyê ye
15:42 Tahir Elçî li gelek bajaran hat bibîranîn: Em ê di rêya têkoşînê ya Elçî de bimeşin
15:33 ‘Em ê destûrê nedin êrişan û Şoreşa Rojava biparêzin’
15:19 Gelê Geverê tevî hemû astengiyan jî li dijî ‘şer û dagirkeriyê’ meşiya
13:37 Tahîr Elçî li ber Mînareya Çarling hat bibîranîn: Qasidê aştiyê bû
13:15 Malbata Şenyaşar: Mala me ber deriyê edliyeyê ye
13:06 Kesên ji ber pankarta Kurdistanê hatin binçavkirin wê sewqî edliyeyê bên kirin
12:56 Kesên li Mêrdînê hatibûn binçavkirin hatin berdan
12:31 Serokkomarê Iraqê bi şandeya Herêma Kurdistanê re hevdîtin kir
12:03 Li Tekîrdag û Manîsayê gelek kes hatin binçavkirin
11:53 Hewsel bi rengên payîzê xemilî
11:36 116 jinên li Kadikoyê hatibûn binçavkirin hatin berdan
11:34 Kedkarên Çapemeniya Azad meheke girtî ne: Em ji ber rojnamevantiyê tên darizandin
11:25 HDP’ê Tahir Elçî bi bîr anî: Em ji bîr nakin û nadin jibîrkirin
11:01 Xwendekarê kurd ê êriş lê hate kirin: Em dikarin bi têkoşînê van nijadperestan ji dibistanan paqij bikin
10:55 Abdullah Ocalan: Sûriye dê qedera AKP’ê jî diyar bike
10:09 Akkaya ku înfaza wî hatiye şewitandin di hucreya yekkesî de tê ragirtin
09:55 Girtiyê ku dermanên wî nehatin dayîn di hucreya yekkesî de bi edrê ket
09:54 Destê Dayika Aşitiyê ku di 25'ê mijdarê de tundî lê hate kirin ji cih derket
09:35 Canbaz: Divê em tecrîdê têk bibin û berxwedanê mezin bikin
09:04 Jinên Botanî ku hatibûn binçavkirin: Em ê li ber xwe bidin bila ev jî ji wan re bibe derd
09:04 Tevlibûna daxuyaniya ji bo Denîz Poyrazê weke ‘propagandaya rêxistinê’ hesibandin
09:02 Rojnameger Kawe Fatehî: Serhildana gelan gelek tişt li Rojhilat û Îranê guhert
09:00 Jinên Mahabadî deriyê tirsê şikandine
09:00 ROJEVA 28'Ê MIJDARA 2022'YAN
27/11/2022
22:18 OHD: Rêbazên leşkerî wê pirsgirêkê mezintir bikin
21:32 Dewleta tirk gundên Şêrawa bombebaran kirin
21:25 Di komxebata ‘Di kapîtalîzmê de kedxwariya jinan’ de koç hate destnîşankirin
21:03 Xelata yekemîn a Mafê Mirovan û Azadiyê diyarî Jîna Emîniyê hat kirin
20:33 Li Qersê 3 kes hatin binçavkirin
20:27 Rojnamevan Evren: Jin nêzîkî azadiyê ne
19:30 Taşdogen: Divê li dijî ‘jina maqûl’ têkoşîn bê dayîn
18:59 Di êrişan de 3 leşkerên Sûriyeyê jiyana xwe ji dest dan
18:48 Di çalakiyên 25’ê Mijdarê de jinên îranî hatin silavkirin!
18:32 Li Şirnexê 9 kesên hatibûn binçavkirin hatin berdan
17:55 Amedsporê li deplasmanê Înegolspor 2 û 0 têk bir
16:55 TMMOB’a Amedê: Binçavkiriyan di zûtirin demê de berdin
16:48 Tundiya mêr-dewletê li Antalyayê bi meşê hat protestokirin
16:29 MEBYA-DER bi malbatan re hate ba hev
15:58 Li Colemêrgê ji ber berfê rêya 155 gund û mezrayan hate girtin
15:31 Piştî kuştina leşkeran Akar çû ser sînor
15:30 Li Colemêrgê 3 jê jin 16 kes hatin binçavkirin
15:11 Husseîn Ronaghî hate berdan
15:00 HSD’ê bîlançoya êrişan eşkere kir
14:17 Li Mêrsînê 25 kes sê roj in di binçavan de ne
13:44 Malbata Şenyaşar: Em ê bêhêvî nebin
12:21 Di wesayîta cenazeyan a şaredariya AKP’î de tiryak hat desteserkirin
12:03 ESU: Divê NY li dijî êrişên Tirkiyeyê bikeve nava liv û tevgerê
11:55 Dewleta tirk gundê Eyn Deqnê û Balafirgeha Minixê topbaran dike
11:44 Polîsan li Taksîmê ciwanek kuşt
11:26 Turker a ku di 25’ê Mijdarê de piyê wê hate şikandin: Bijîşk hewl da tundiya polîsan veşêre