Li Şengalê polîtîkayên şerê taybet ên PDK û Tirkiyeyê

  • rojane
  • 09:01 29 Îlon 2022
  • |
img

NAVENDA NÛÇEYAN - Rojnameger Îbrahîm Êzidî diyar kir ku li Şengalê Tirkiye bi destê PDK'ê şerê taybet dide meşandin û wiha got: "PDK, vegera şengaliyan asteng dike û her wiha ciwanên ku di aliyê madî û exlaqî de qels in, sîxurtiyê li wan ferz dike."

 
Piştî peymana 9’ê Cotmehê ya 2021'ê ku bi piştgiriya Tirkiyeyê di navbera Hewlêr û Bexdayê de hat îmzekirin, êrişên li dijî Şengalê dest pê kirin. Li gel îmzekirina peymana ku vîna êzidiyan esas nagire xetereya li ser heremê dest pê kir û liv û tevger zêde bûn. Piştre ji aliyê hêzên Iraqê ve di navbera Şengal û Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê de dîwareki bi dirêjahiya xwe 250 kîlometre û bi bilindahiya xwe 3 metre û qalindahiya xwe 75 santîmetre hat lêkirin. Li gel van geşedanan êrişên Tirkiyeyê jî li ser herêmê zêde bûn. Bi piştgiriya hikûmeta Iraqê û hikûmeta heremî ku di pêkanîna peymanê de bi israr in, Tirkiyeyê di nava 2 salan de herî kêm 16 caran bi SÎHA'yan êriş birin ser Şengalê. Di van êrişan de 16 kesan jiyana xwe ji dest da. 
 
Rojnameger Îbrahîm Êzidî geşedanên li herêmê ji Ajansa Mezopotamyayê (MA) re nirxandin.
 
Îbrahîm Êzidî
 
'PDK PÊŞIYA VEGERAN DIGIRE'
 
Rojnameger Êzidî diyar kir ku PDK bi hevkariya Tirkiyeyê li heremê şerê taybet dide meşandin û got ku yek jî perçeyê polîtîkayên taybet astengkirina êzidiyên dixwazin vegerin Şengalê ye û wiha axivî: "Niha li Şengalê rêbaza polîtîkayên şer a li hemberî civaka êzidî hatiye guhertin. Ji bo tunekirin û bêîradekirina êzdiyan plan hatibû kirin. Ji ber ditin ku bi şer, bi çek û gefa nikarin îradeya civaka êzidî tune bikin, niha bi şerê taybet ev pêngav û plan pêk tên. Piştî Artêşa Îraqê êriş bi ser hêzên YBŞ û YJŞ'ê û Asayîşa Êzidîxanê û li hemberî îradeya civaka êzidî bi ser neketin, êdî ev şer derbasî qonaxek din bû ku ew jî şerê taybet e. Bi şerê taybet dixwazin êzidiyan koçber bikin û Şengalê ji êzidiyan xalî bikin. Ev armanca DAÎŞ’ê jî bû."
 
Rojnameger Êzidî destnîşan kir ku PDK li Şengalê li pey dek û dolaban e û got ku ji bo vir têkeve bin kontrola wan çi ji destê wan tê dikin. Êzidî anî ziman ku lê belê gelê êzidî li hemberî PDK’ê û hevakarên wê bi sekneke berxwedêr sekiniya û rê li ber gelek planên wan girtine. Êzidî wiha domand: "PDK ji îradeya êzidiyan ditirse. Ji bo êzidî nemînin û koçberî derve bibin niha PDK’ê berê xwe daye Şengalê û êzdiyan. Di mehên borî de biryar hatibû dayîn ku hemû wargehên koçberan bên girtin û koçber vegerin ser malên xwe. Heta niha ji van wargehên koçberan, li ya li Duhokê 123 hezar kes hene. Her wiha 103 hezar kes jî koçberî derve bûne. Êzidiyan ku vegeriyana Şengalê jî di ser 150 hezarî re bûn. Di van rojan de jî careke din vegera ji bo Şengalê dest pê kiriye. Lê PDK dixwaze wargehên koçberan vala bike. Şûna ku wan bişîne Şengalê, deriyê koçberiyê daye ber wan û li ser civaka êzidî şerê taybet  dimeşîne. Şengalê wekî herêmeke neewle nîşan dide û di ragihandinên xwe de giranî dide koçberiya êzidiyan. Ev di demeke bi hezaran ciwanên Başûrê Kurdistanê ji ber nebûna xizmetên sereke û mûçeyan koçî derve dikin, lê PDK behsa wan nake."
 
'PLANA WAN EW E KU GEL MIHTACÎ XWE BIKIN'
 
Êzidî anî ziman ku PDK bi buhakirina mazot û benzînê dixwaze gel mecbûrî xwe bike û got: "Li Şengalê rewşa ewlehiyê baş e û pirsgirêk rû nadin. Lê PDK û dewleta Tirkî a dagirker bênavber bi hev re kar dikin û ji bo valakirina Şengalê, keşfan dikin. Dema derfet bi dest wan dikeve jî bombardûmanê dikin. Armanca yekê ya wan bombardûmanan jî ew e ku herêmê vala bikin. Û li Şengalê pêşiya koçberiyê vekin. Eger em nêzîkatiyên Iraqê jî binirxînin, niha planeke Iraqê jî heye. Dixwazin Şengalê di warê aborî de jî bixin bin kontrola xwe. Mînaka vê jî, niha li Şengalê aloziya benzîn û mazotê dest pê kiriye. Ne bi erêkrina hêzên ewlekariya Îraqê be, ne mafê tu kesî ye ku mazot û benzînê bikire û bifiroşe. Ev bûye sedem ku karê bi sedan kesî bê sekinandin û her  kes xwe biavêje ber lingên dewletê. Em di wê baweriyê de ne ku wê Rêvberiya Xweser vê ji Îraqê re qebûl neke. Ji ber ku Îraq ev plan tenê li Şengalê daye destpêkirin. Heger em mînak bidin; Mûsil û Tilafer ne wekî Şengalê ne, herkes azad e û dikare bazirganiyê bike."  
 
'SÎXURTIYÊ FERZ DIKIN'
 
Rojnameger Îbrahîm Êzidî da zanîn ku Tirkiye li herêmê bi destê PDK'ê polîtîkaya sîxurtiyê dide meşandin û wiha dom kir: "Ev planên ku li ser Şengalê tên meşandin mirov nikare derî êrişên li ser Mexmûr û Rojavayê binirxîne. Ji ber ku li van herêman îradeya gel pêş ketiye û hêza yekemîn a xwedî li van herêman derketiye gerîla bûye. Lê li ser herêmê şêwazê êrışan tê guhertin. Li Şengalê planên şerê taybet lı gori herêmên din zêdetir e. Li ser wan ciwanên ku di aliyê madî û exlaqî de qels in sîxurtiyê ferz dikin. Ev ciwan jî ji bo berjewedniyên xwe çi kar ji wan bê xwestin dikin.Ev karê sîxurtiyê bi taybet ji aliyê PDK’ê ve li Şengalê tê birêvebirin. Heya niha civaka êzidî û bi taybet ew kesên li derdora PDK’ê ne nizanin ku PDK wan li dijî civaka wan dide şixulanidn. Yan jî dizanin û bi zextê PDK’ê ew tên şixulandin. Mirov dikare bibêje ku PDK’ê bi rêya wan kesên nêzî xwe dixwaze êzidiyan bera hev bide. Ev karê ku PDK dike jî daxwaza dewleta Tirkî ya dagîrker e."
 
DEVERÊN HATINE BOMBEBARANKIRIN
 
Li Şengalê ji sala 2020'an vir ve deverên ku hatine bombebarankirin wiha ne:
 
* Tirkiyeyê di 15’ê çileya 2020’an de li gundê Dîgurê yê bajaroka Sinûnê ya Şengalê êreşeke hewayî pêk anî.
 
* Di 8’ê mijdara 2020’an de bi SÎHA'yan gundê Barê yê navçeya Xanesorê ya Şengalê hat bombebarankirin. Di bombebaranê de kesekî jiyana xwe ji dest da.
 
* Di 30’yê hezîrana 2021’ê de Balafirên Bêmirov ên Çekdar ên Tirk (SÎHA) derdora Kampa Serdeşt a Çiyayê Şengalê bombebaran kir.
 
* Di 1’ê tîrmeha 2021’ê de SÎHA'yan li nêzî Wargeha Şehîd Nazê ya li Çiyayê Şengalê wesayîteke sivîlan hedef girt. Di êrişê de zirar gihaşt wesayîta sivil. Di êrişê de kuştî û birîndar çênebûn. 
 
* Di 16’ê tebaxa 2021’ê de li navenda Şengalê li Bazara Kevin a Şengalê êrişek pêk hat. Di êrişê de 2 kesan jiyana xwe ji dest dan û 3 kes jî birîndar bûn.
 
* Di 2’yê îlona 2021’ê de balafirên şer ên Tirkiyeyê gundê Barê yê Şengalê bombebaran kirin.
 
* Di 7’ê kanûna 2021’ê de li navçeya Xanesorê ya Şengalê SÎHA’yên Tirkiyeyê li dijî wesayîtekê êrişek pêk anî. Di êrişê de Hevserokê Meclîsa Rêveber a Şengalê Merwan Bedel jiyana xwe ji dest da.
 
* Di 11’ê kanûna 2021’ê de balafirên şer ên Tirkiyeyê Meclîsa Gel a Xanesorê bombebaran kirin.
 
* Di 21’ê çileya 2022'yan de li herêma Geliyê Şîlo ya Şengalê di êrişa SÎHA’yên Tirkiyeyê de 2 endamên YBŞ’ê jiyana xwe ji dest dan û 2 jê jî birîndar bûn.
 
* Di 15'ê hezîrana 2022'yan de avahiya Meclîsa Gel a Sînûnê bi SÎHA'yan hedef hat girtin û qirtasiyeyek a li bazarê bû hedefa êrişên SÎHA'yan. Xwediyê dikanê Xidir Şivan Naso û neviyê wî Salih Xidir Naso jiyana xwe ji dest dan û 6 kes jî bi giranî birîndar bûn.
 
* Di 15’ê hezîrana 2022’yan de SÎHA'yên artêşa tirkî baregeha YBŞ'ê ya Şengalê bombebaran kirin û di êrişê de 6 endamên YBŞ'ê jiyana xwe ji dest dan.
 
* Di 29’ê tebaxa 2022’yan de SÎHA’yên Tirkiyeyê li gundê Behrewa yê Şengalê êrişî wesayîtekê kirin. Di êrişê de 2 kes birîndar bûn.
 
* Di 11’ê îlona 2022’yan de li gundê Behrewa yê Xanesorê ya Şengalê wesayîtek ji aliyê SÎHA’yên Tirkiyeyê ve 2 caran hat bombebarankirin.
 
* Di 23’yê îlona 2022’yan de SÎHA’yê êrîşî navenda bajaroka Til Izer a Şengalê kir. Di bomberdûmanê de malek xisar dît.
 
* Bajarokê Sinûnê yê Şengalê ji aliyê SÎHA'yên Tirkiyeyê ve 2 caran hat bombebarankirin.
 
 
 
 
 

Sernavên din

16:18 Walîtiyê hêceta qedexekirina çalakiyan spart nûçeyên ANF’a ku qedexe kiriye
16:17 KNK'ê li dijî êrîşan û tecrîdê deklarasyona hevpar weşand
15:58 Ciwanan bang kir: Werin em di bin banê MXD’yê de bibin yek
15:43 Ji bo girtiyê nexweş ê 74 salî banga berdanê hat kirin
15:30 Hat xwestin ku girtiyê nexweş Kirtay bê berdan
14:52 Komxebata Meclisa Xwendekarên Demokratîk: Wê ciwan li dijî tecrîd, dagirkerî û kîmyasalê li ber xwe bidin
14:51 Şenyaşar: Hişmendiya ku bêedaletiyê nebîne wê winda bike
14:26 ÎHD’ê û Malbatên Windakiriyan aqûbeta Togcû û Degîrmencî pirsîn
14:07 Dayikên Şemiyê li aqûbeta Huseyîn Taşkaya pirsîn
13:45 Li ber rojnameya hat bombekirin gazî kirin: Em ê bêdeng nebin
13:04 Başaran: Jinek tenê jî bimîne wê têkoşîna me berdewam bike
12:45 Doza Dîlan Kortak: Lêpirsîn bêalî nayê birêvebirin
12:16 Li Îmraliyê sohbet qedexe ye - HATE NÛKIRIN
11:14 Swêdê Mahmût Tat radestî dewleta tirk kir
11:09 Di Doza Kobanê de biryara navberê hate dayîn: Daxwazek jî nehate qebûlkirin
10:42 Luqman Werdî: Dewleta tirk axa Kurdistanê dagir dike
09:49 Xalid: Tirkiye dixwaze tevahiya Sûriyeyê dagir bike
09:04 Ji Weşanxaneya Wardozê 3 berhemên nû derketin
09:03 Xebatkarên navenda bangawaziyê li dijî kedxwariyê xwe birêxistin dikin
09:00 ROJEVA 3'YÊ KANÛNA 2022'YAN
08:54 8 aktivîstên TJA’yê hatin girtin
08:47 Ji bo aktivîstên TJA’yê daxwaza girtinê kirin
08:22 Ektî ya li Edliyeya Enqereyê rewşa wê nebaş bû rakirin nexweşxaneyê
02/12/2022
23:09 Balafirên şer ên Rûsyayê Efrîn û Marê bombe kirin
23:02 Çelîk ku piştî 30 salan ji girtîgehê derket li Amedê bi tilîliyan hat pêşwazîkirin
21:15 Gumuş ku piştî 30 salan ji girtîgehê derket, bi tilîliyan hat pêşwazîkirin
21:09 Cenazeyê Mûsalo li Wanê hat veşartin
17:11 'Ji bo aştiyeke nirxdar pêk were divê tecrîd bi dawî bibe'
16:35 Ji bo endama YJA-Starê Alkanê şîn hat danîn
16:28 Cenazeyê Musalo piştî 116 rojan radestî malbata wî hat kirin
15:53 Li Rihayê qedexeya çalakiyan hate şermezarkirin
15:33 Jina ku hate îdiakirin întîhar kiriye jiyana xwe ji dest da
15:22 Şîna endama YJA Starê Alkan hate danîn
15:18 Li herêma Omeryanê operasyona leşkerî hat destpêkirin
15:17 Odeya Bijîşkan a Amedê xwest Dr. Demîr bê berdan
15:16 Baroya Sêrtê ji bo betalkirina biryara ‘qedexeyê’ doz vekir
15:04 Meclisa Dayikên Aştiyê ya Geverê: Jinên binçavkirî tavilê berdin
15:00 HDK’ê li dijî tecrîdê banga ‘têkoşîna yekgirtî’ kir
14:47 Di doza ‘îstîsmara zayendî’ de daxwazên girtinê nehate qebûlkirin
14:29 Balafirên dewleta tirk li Şarbajêr komeke sivîlan bombebaran kirin
14:16 Îdianameya derheqê Fîncanci de hate qebûlkirin
14:13 Girtîgeha Panosê ji malbata Tekîn re nabêje bê ka sewqî kîjan girtîgehê kirine
13:59 FES’ê serdana HDP’ê kir
13:54 Doza Kobanê: Di mutalaayê de derheqê Kişanak de tespîtek nehatiye kirin
13:32 Jinan îfade neda Midûriyeta Polîsan a Enqereyê
13:23 CÎMER’ê bersiv neda serlêdana têkildarî CPT’yê!
13:23 Hewl dan Yuksel a ku 5 sal berê miriye jî binçav bikin!
13:02 105 parêzeran ji bo tecrîdê serî li Baroya Amedê dan
12:46 Malbat û wasiyê Abdullah Ocalan ji bo hevdîtinê serî li dozgeriyê dan
12:45 Erişa bombeyî ya li dijî Ozgur Ulkeyê dê bê şermezarkirin
12:07 Li Girtîgeha Tarsûsê ya Jinan nameyên girtiyan tên desteserkirin
11:55 Ferît Şenyaşar: Erdogan neçare vê dayikê bibîne
11:53 Dema binçavkirina Manap a 30 sal in girtî ye hate dirêjkirin
11:29 Aydenîz: Heke dengê Abdullah Ocalan bê bihîstin dê aloziyên heyî bi dawî bibin
11:10 Hiqûqnasên rojavayî li dijî çekên kîmyewî ketin nava liv û tevgerê
10:52 Rojnamevan 35 roj in girtî ne: Dozger bi destûr e
10:50 Daxwaza vekirina Cemiyeta Rojnamegerên Azad nehat qebûlkirin
10:36 Penaberekî li ser sînor ji sermayê jiyana xwe ji dest da
10:14 Aksu yê ekolojîst: Şer, erdnîgariya Kurdistanê jehrî dike
09:55 CPT ya ku 2 hezar û 394 km dûr e çû Îmraliyê lê destûr nadin hevdîtina parêzerên ku 124 km dûr in
09:54 Aydin: Heta ku dev ji tecrîdê bernedin dê alozî bi dawî nebe
09:53 Rêveberiya Herêmî ya HDP'ê ji bo diyarkirina stratejiya hilbijartinan li Silopiyayê dicive
09:24 HSD’ê têkildarî kuştina El Qureyşî daxuyanî da
09:07 Mehmet Ocalan: Divê dewlet 'protestokirina CPT'yê' esas bigire
09:06 Girtiyê nexweş ku cezayê wî 2 caran hatiye xerakirin, nayê berdan
09:05 Cerdevanan bi çakûçan êriş birine ser wî
09:02 Gelên Îranê bi biryar in ku riya ji Înkilabê diçe Azadiyê vekin!
09:00 ROJEVA 2'YÊ KANÛNA 2022'YAN
01/12/2022
20:32 Ji bo Fîncanciyê Nobeda Azadiyê
18:23 Tirkiyeyê li Eyn Îsayê mizgeftek bombeberan kir
18:15 Binçavkirina jinan şermezar kirin: Em ê tim bibêjin 'jin, jiyan, azadî'
18:04 Demîrtaş: Ocalan bi mîsyona xwe dikare bandorê li siyaseta Rojhilata Navîn bike
17:08 Jinan bi vîdeoyekê banga ‘Ji şer re Na’ kirin
17:07 Li Qamişloyê bi hezaran kes ji bo azadiya Abdullah Ocalan meşiyan
16:51 Ji bo Abdullah Ocalan serî li Baroya Êlihê dan
16:48 Li Girtîgeha Eregliyê 3 girtiyên din jî tev li çalakiya greva birçîbûnê bûn
16:29 Têla direhî xistin ber paceyên Girtîgeha Dumluyê
16:24 Partî û saziyên kurd dê li dijî tecrîdê li Amed û Wanê bi girseyî bimeşin
16:20 Ji Fîncanci name: Min weke pispora tipa edlî nirxandin kir
15:46 Ji bo civîna gel a Tifaqa Ked û Azadiyê ya Edeneyê bang hat kirin
15:36 Manap ku 30 sal bûn di girtîgehê de dema ji girtîgehê derketî hate binçavkirin
15:04 Xizmên girtiyan: Ocalan dikare hemû pirsgirêkan çareser bike
14:55 Hejmara 51’an a Pêveka Jinê ya Yenî Yaşamê derçû
14:46 OHD’ê ji bo Abdullah Ocalan serî li Baroya Mêrsînê da
14:35 Li 40 jinan ji ber meşê doz vekirin: Çalakiya me rewa û qanûnî ye
14:16 Li Emniyeta Enqereyê îşkence li jinên binçavkirî hat kirin
14:01 Doza Kobanê: Gelo biryara DMME’yê di dosyeyê de heye?
13:54 Dewleta tirk êrişî Kobanê û Eyn Îsayê kir
13:47 Gunay bang li Wezareta Dadê kir: Bersivê bidin serlêdanên ji bo Îmraliyê
13:12 Rojnamevan Zubeyde Sari hat beraetkirin
12:57 Înfaza Kurt a li Sîncanê tê ragirtin hate şewitandin
12:51 Malbata Şenyaşar têkildarî serdana Erdogan peyamek weşand
12:44 Li nav daristanên li başûrê Licê gelek fotokapan hatine bicihkirin
12:32 Koçyîgît a serî li Wezareta Dadê da: Em dixwazin bi Abdullah Ocalan re hevdîtinê bikin
12:25 Malbatên girtiyan: Bila dewlet li gorî qanûnên xwe tevbigere
12:04 Parêzerên Abdullah Ocalan ji bo hevdîtinê serlêdan kirin
11:43 Tifaqa Ked û Azadiyê dê civîna gel li dar bixe: Cîhaneke cudatir pêkan e
11:31 Nehiştin Veysî Aktaş tev li merasîma cenazeyê bavê xwe bibe
10:57 Jin li dijî tundiyê serî natewînin
10:50 Rojnamevanên rojhilatî rewşa dawî vegotin: Berxwedan veguherî şoreşê