Yayla yasakları ve artan girdi maliyetleri hayvancılığı bitiriyor

ŞIRNEX - Şirnex’te fiili uygulanan yayla yasakları ve krizle birlikte artan girdi maliyetleri hayvancılığı bitirme noktasına getirdi. 200 haneli Nêrwan’da besicilik yapan sayısı bire düştü. 

Şirnex’in temel geçim kaynaklarının başında gelen besicilik yapanların oranı günden güne azalıyor. 570 bin 745 nüfuslu Şirnex’te kentin arazilerinin yüzde 22’si tarımsal, yüzde 39’u orman yüzde 15’i ise çayır-mera olarak kullanıyor.  Kentin tarım ve hayvancılığa oldukça müsait olan topografyası, güvenlikçi politikalar nedeniyle kullanılmıyor. Yerleşim merkezleri dışında hemen hemen bütün kırsal alanlarda resmi veya gayri resmi ilan edilen “Güvenlik bölgesi” nedeniyle yurttaşlar topraklarını süremiyor, hayvanlarını otlatamıyor. 
 
Şirnex’e bağlı yaylalara dışarıdan gelen besicilerin hayvanlarının da eklenmesiyle birlikte geçmiş yıllarda 2 milyona yakın hayvan beslenirken yayla yasakları nedeniyle bu sayı düşüyor.
 
VERİLERE GÖRE DE HAYVANCILIK DÜŞÜŞTE 
 
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2023 yılı verilerine göre Türkiye genelinde küçükbaş hayvan sayısı bir önceki yıla göre yüzde 6,9 oranında azaldı. Şırnak Tarım İl Müdürlüğü verilerine göre bir milyon 427 bin 822 küçükbaş hayvanın bulunduğu kentte, hayvancılık giderek azalmakta. Artan girdi maliyetlerine önlem için Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından verilen desteklemelerinde az olması nedeniyle yurttaşlar besiciliği bırakmak zorunda kalıyor. 
 
YÜKSEK ENFLASYON, ARTAN GİRDİ MALİYETİ
 
Silopiya’nın Nêrwan köyünde yaşayan Halil Saruhan (64), köyde hayvancılık yapan tek kişi. Yaklaşık 200 hanesi bulunan köyde herkesin hayvancılığı bıraktığını belirten Saruhan, böyle giderse kendisinin de hayvancılığı bırakacağını söyledi. Ömrü hayvancılıkla geçen Saruhan, bu mesleği babası ve dedesinden aldığını ifade etti. Önceki yıllarda baharın gelişiyle birlikte hayvanlarını Elkê (Beytüşşebap) ve Colemêrg'in Gever (Yüksekova) ilçesi ve Wan tarafındaki yaylalara götürdüğünü anlatan Saruhan, şimdi sadece köyde beslediğini aktardı. Aşiretlerinin yaklaşık 30-40 köyünün bulunduğunu ve geçmiş yıllarda herkesin hayvan beslediğini dile getiren Saruhan, “Bu köylerde şimdi ancak 4-5 aile hayvan besliyor. Daha önceki yıllarda sadece bizim köylerimizde on binlerce hayvan vardı. Şimdi toplasan bin hayvan yok. Herkes bırakıyor” dedi.
 
Kendisinin de baktığı hayvan sayısının her geçen yıl düştüğünü geçen yıl 300-400 olan sayının bu yıl 100-150 arası olduğuna işaret eden Saruhan, arpa, saman, ilaç gibi girdi maliyetlerindeki artışın kendisini olumsuz etkilediğini ifade etti. 
 
Hayvanlar için geçtiğimiz yıl 25 ton arpa satın aldığını aktaran Saruhan, “Geçen yıl bir tonu 6 bin 500 ile 7 bin 500 TL arasındaydı. Bu yıl da tonu 8 bin TL’ye yükseldi. Yine saman geçen yıl bir tonu bin 100 bin 200 TL arasındaydı. Bunun yanında ilaçlar var. Örneğin Ken dediğimiz bir ilaç var. Bu ilacı geçen yıl bir şişesini 600 TL’ye alıyorduk. Bu yıl ise bin 200 TL’ye yükseldi” diye konuştu.
 
‘MASRAFLARLA BAŞ EDEMİYORUZ’
 
Besledikleri koyunlardan aldıkları süt ve süt ürünlerinin sadece kendilerine yettebildiğini kaydeden Saruhan, “Koyunları bazen çift satıyoruz bazen tek olarak satıyoruz. Şu an bir koyun 8 bin ile 10 TL arasında fiyatı değişiyor. Geçen yıl ise 6 bin TL’dir. Evet, fiyat çok yüksek fakat masrafı daha yüksek. Bizde arpamızı kendimiz ektiğimiz için hayvancılığı sürdürüyoruz. Yine samanımızı da kendi tarlamızdan alıyoruz. Yoksa masraflarla baş edemeyiz” ifadelerini kullandı.
 
Yaylaların kendileri için daha karlı olduğunu ancak savaş halinden dolayı özgürce dolaşamadıklarını ifade eden Saruhan, “Buradan yaylaya gidene kadar on yerde durduruyorlar. Asker olabildiğince engelliyor. Eğer engelleme olmasaydı hayvanları alıp direk yaylaya gidecektik fakat yolda karşılaştığımız engellemelerden dolayı 2 yıldır yaylaya gitmiyoruz. Hayvanları köyde besliyoruz” diye belirtti. 
 
Saruhan, köydeki arazilerin de tarım alanı olmasından kaynaklı genel olarak içeride beslediklerini ifade etti. Hava sıcaklığı sebebiyle bu durumun da zor olduğuna işaret eden Saruhan, sabah 05.00’de  hayvanları dışarı çıkarttıklarını ve sıcaklıktan dolayı 09.00’da tekrar ahıra aldıklarını ancak gün batımına doğru yeniden dışarı çıkartabildiklerini söyledi. 
 
MA / Ömer Akın
 

Diğer başlıklar

31/08/2025
23:25 İsrail 247 gazeteciyi katletti
22:17 İsrail: Hamas Sözcüsü Ebu Ubeyde öldürüldü
22:12 Tülay Hatimoğulları: Komisyon Öcalan ile acil görüşmeli
21:36 BM’den İran’a Şerife Muhammedî mektubu
21:30 1 Eylül etkinlikleri: Demokrasisiz barış olmaz
19:59 Bakırhan: Öcalan'ı bu saatten sonra 12 metrekareye sıkıştıramazsınız
19:34 ‘Suriye sahil kentlerine insani yardım koridoru açılsın'
19:30 Ayla Aka Ata: İmralı'da tecrit olduğunda barış olmaz
18:23 Şirin Işık’ın taziyesine polis engeli
17:48 Riha binlerin katılımıyla 1 Eylül’ü karşılıyor
17:43 Agirî’de barış yürüyüşüne çağrı
17:27 Kadıköy’de binlerin katılımıyla barış mitingi: Barışta ısrarcıyız
16:23 Abdullah Öcalan'dan 1 Eylül mesajı: Barış bir temenni değil somut gerçekliktir
16:03 ‘Barış Mitingi’nde Abdullah Öcalan posteri açıldı
15:41 Wan’da Gezici ve Abi için taziye ziyareti
14:33 ‘Barış Mitingi’ başladı: Sürece katılımın önünün açılması zorunludur
14:06 'Devlette yer alacaksak iktidar Kürt kimliğini kabul etmelidir'
14:00 Bahaddin Ay için kurulan taziyeye kitlesel ziyaret
13:45 HPG: Türkiye’nin saldırıları sürüyor
13:43 Amed Görme Engelliler Spor Kulübü kuruldu
13:35 BM’den İran’a Şerife Muhammedi mektubu
12:49 Ağustos ayında 37 üründen 30'u zamlandı
12:17 Kolombiya İsrail'e kömür ihracatını tamamen yasakladı
12:15 ABD’li sosyolog Calhoun’dan sürece destek mesajı
11:07 Suriye’de ‘Öcalan ile görüşmek ‘ için 10 günde bine yakın imza
10:50 Mazlum Abdi: Suriye artık 2011 öncesinin Suriye’si olmayacak
10:28 Agirî'de "Barış Yürüyüşü'ne çağrı
09:56 X’te #RojinİçinYargıYolunuAçın hashtagi açıldı
09:46 Hamas Sinwar’ın ölümünü teyit etti, Ubeyde için iddialar var
09:34 Jin dergi yeni sayısında 'kadınların barış arayışı'na odaklandı
09:16 Akademisyen Berwarî: Irak ittifaklar çerçevesinde bölüşülüyor
09:02 33 yıl sonra tahliye olan Güzel: Komisyon üzerine düşeni yapmalı
09:02 Vicdani retçilerden komisyonda dinlenmek için başvuru
09:01 Komisyon üyesi Bilici: Bir süreç işletiyorsanız muhatabıyla da görüşmeniz gerekir
09:01 ANKA-DER’de kayıtlar başladı
09:00 Kürt Araştırmaları Derneği'nin talebi: Kürtçeye statü, Kürtçe eğitim
09:00 31 AĞUSTOS 2025 GÜNDEMİ
30/08/2025
23:04 2 Eylül Kuruluş Festivali: Beritanlaşarak, İbrahimleşerek mücadeleyi büyütüyoruz
21:56 DEM Parti: Yarın Riha'da buluşalım
21:17 Sebahat Tuncel: Öcalan Meclis'te siyaset yapabilmeli
20:53 Hesekê’deki DAİŞ operasyonun sonuçları açıklandı
19:34 Gençlerden 1 Eylül mitingine davet
19:28 Husiler, Ahmed er-Rehavi’nin öldürüldüğünü doğruladı
19:25 Tarihçi Aydın: Kürt hareketinin aldığı riski savunmak gerekir
19:16 Serinlemek için girdiği sulama kanalında boğuldu
19:05 Yatalakken tutuklanmıştı: 1 yıl sonra tahliye edildi
18:46 Kerboran'daki yangın söndürüldü
18:30 Kürt işçilere saldırıya tepki: Münferit değil
18:16 Karatepe memleketi Bismil’de toprağa verildi
17:57 Sedat Arslan için taziye kuruldu
17:46 Amed’de kaza: 1 ölü, 16 yaralı
17:00 Hevsel'deki yangın kontrol altına alındı
16:58 Wan'da 'barış' paneli: Öcalan'ın özgürlüğü noktasında adım atılmalı
16:42 Qamişlo'da 'Adem-i Merkeziyetçi Bir Suriye’ye Doğru' paneli
16:24 Demokratik Birlik İnisiyatifi’nden Çewlîg’te buluşma
16:07 Amed Kent Konseyi Dil Meclisi yönetimini belirledi
16:01 Agirî ve Ankara'da 1 Eylül yürüyüşüne çağrı
15:44 TUAY-DER Êlih Temsilciliği yeni yönetimini belirledi
15:37 Wan Gölü’nde ölü bulunan kadının kimliği belli oldu
15:34 Wan-Colemêrg yolunda kaza: 4 ölü
15:17 İdama mahkum edilen 3 kadına İtalya’dan fahri vatandaşlık
15:15 Westan’da orman yangını
15:14 Arap Dünyası Sosyal Demokratlar İttifakı Başkanı Bafil Talabani oldu
15:08 Hasta tutsaklar Tenzile Acar ve Emin Aladağ için tahliye talebi
14:46 30 yıl tutsaklığın ardından Amed’de karşılandı
14:43 Zorla Kaybedilenler Günü: İHD'den 10 talep
13:46 Kayıp yakınlarının adalet talebi büyüyor
13:45 Kerboran'da orman yangını
13:26 Kürt yazarlar buluşmasında 'birlik' mesajı
13:20 AKP’li başkanlardan partilerine ‘üvey evlat’ tepkisi
13:00 Tutsaklara cezaevi koridorları temizlettiriliyor
12:53 Cumartesi Anneleri: Barış geçmişin adil aydınlatılmasıyla mümkün olur
12:51 İstanbul'un 1 Eylül programı belli oldu
12:20 DAİŞ'e karşı operasyonda 39 kişi yakalandı
12:19 Tahliye edildikten 7 ay sonra hayatını kaybetti
12:10 Amed’de 1 Eylül yürüyüşüne çağrı
11:43 Amed’te tiyatro sahnesi Jîn oyunuyla 'perde' diyecek
11:41 Deprem konteynerinde yangın: 3 yaşındaki çocuk öldü
11:20 Riha’da şüpheli kadın ölümü
11:04 Barış Kürsüsü'ne katılan kadınlar: Sürece büyük katkı sunacağız
09:55 1 Eylül çağrısı: Newroz ruhuyla karşılayalım
09:53 Çelebi: Çözümün muhatabı işçi sınıfı ve emekçilerdir
09:44 Erdîş’te halkın önerileriyle hizmet üretiliyor
09:40 KESK Eş Genel Başkanı Ayfer Koçak'tan TİS tepkisi: Süreç heba edildi
09:14 ‘Hasta tutsakların özgürlüğü barışın en somut adımıdır’
09:13 Komisyon üyesi Ekmen: Herkes için demokrasi ve adalet sürece güveni arttırır
09:06 Engelli çocuğa tecavüz: Karın ağrısıyla götürüldüğü hastanede doğum yaptı
09:06 Karadeniz’de köy köy süreç buluşması: Endişe ve öneriler Öcalan'a iletildi
09:05 Tarihi kale halka kapalı
09:04 Belediyeden kentsel dönüşüm gaspı: Halk 'adil sözleşme' istiyor
09:03 ÖHD'li Akın: Tecrit sürüyor, halkın beklentisi somut adım
09:02 Öcalan bir ütopyayı gerçekleştiriyor
09:00 30 AĞUSTOS 2025 GÜNDEMİ
08:36 Hesekê’de DAİŞ'e karşı operasyon
07:40 Riha'da ilçe ilçe 1 Eylül çalışması
29/08/2025
23:33 Hunergeha Welat'tan yeni klip: Kerwan
23:06 Nanaxaanım Babazade için serbest bırakılma çağrısı
22:19 Alevilerden barış için ‘aktif rol alacağız’ mesajı
21:29 Cizîr Belediyesi kadın buluşmalarını sürdürüyor
21:03 Wan Gölü'nde bir kadın cenazesi bulundu
21:00 ICRC: Dünyada 300 bine yakın kayıp kişi var
20:56 Süveyda'da rehineler karşılıklı olarak serbest bırakıldı
20:44 Licê’de yangın bölgesinde yurttaşlar nöbette
20:37 Kürt işçilere saldıran Cemal Özer tutuklandı
20:32 Kocaeli’nde kadına yönelik şiddet
20:31 ÖHD’den Diyanet’e Kürtçe hizmet verilmesi talepli başvuru
20:00 Gazze'de hayatını kaybedenlerin sayısı 63 bini aştı
19:53 Bursa’da maki yangını
19:50 223 işçi direnişte: Hakkımızı alacağız
19:41 Ankara'da ateşli piknik yasağı uzatıdı
19:39 Mêrdîn’de uyuşturucuya karşı yürüyüş
19:37 Trump yönetimi, Filistinli yetkililerin vizelerini iptal etti
19:30 Erdoğan, Çin'e gidecek
19:18 1 Eylül eylemleri: Sürecin yasal zemini oluşturulsun
19:09 Meclis'te Gazze tezkeresi kabul edildi
18:19 Şirnex’te öğrencilere ajanlık dayatması protesto edildi
18:07 DEM Parti’den Filistin için 11 öneri
17:39 Licê’dek yangın büyüyerek devam ediyor
16:34 Dêrazor Askeri Meclisi: 2 DAIŞ’li yakalandı
16:23 Askerlerin yaktığı esrar yangına neden oldu
16:01 Silêmanî’de bir helikopter düştü
16:00 İsrail’in saldırıları sürüyor: 47 kişi katledildi
15:41 Berat Nazlıcan’ın taziyesine kitlesel ziyaret
15:19 Kadınlardan Diyanet hakkında suç duyurusu: Haklarımızdan vazgeçmiyoruz
14:54 DBP ve DEM Parti’den Celal Talabani’nin mezarına ziyaret
14:32 30 yılın ardından tahliye oldu: Öcalan'ın çağrısına cevap olacağız
14:04 Moritanya’da tekne battı: 49 ölü, 100’ü aşkın kayıp
13:55 BM: İran’da 8 ayda 841 kişi idam edildi
13:51 CHP İstanbul seçimi iddianamesi hazırlandı
13:44 SOHR: Süveyda’da ölü sayısı 2 bini aştı
13:30 BM Genel Sekreteri'nden İsrail'e Gazze uyarısı
13:23 DEM Parti komisyon üyeleri: Önerileri kıymetli buluyoruz
12:52 İsrail ‘ateşkes’ kararını sonlandırdı
12:51 Dumlu Cezaevi'nde tutsaklara saldırı
12:12 DBP’den Niğde'deki saldırıya dair açıklama
12:12 İran-İsrail savaşına dair paylaşıma 2 yıl ceza
12:11 TÜİK'e göre Temmuz'da işsizlik azaldı
12:10 ‘Sosyal Demokratik İttifak Konferansı’ üçüncü gününde
11:34 Kent kent 1 Eylül programı
11:32 Kürt işçiye saldırıda MHP’li başkandan ‘kuru sıkı’ baskısı
09:51 Öcalan: Demokratik toplum, barış ve entegrasyon bu sürecin üç kilit kavramıdır
09:13 ÖHD Eş Genel Başkanı: Komisyon Abdullah Öcalan’ı dinlemeli
09:12 Artık pazar bile pahalı
09:11 1 Eylül çağrısı: Demokrasi talebi için Kadıköy'e
09:10 Êlih’te 1 Eylül programı belli oldu
09:09 Nanaxanim Babazade'nin avukatı: Nana'nın sesini duyuralım
09:06 Basa’da yeni sondaj kuyusu açılıyor: Doğa tahribatı derinleştirilecek
09:05 Komisyonun Kürtçe engeline tepki: Dil kabul edilmezse barış olmaz
09:04 PSAKD Genel Başkanı: Gerçek bir barış konuşulacaksa Öcalan serbest bırakılmalı
09:02 Komisyona ilettiler: Abdullah Öcalan'la görüşülmeli