Giresun'da Rumlara ait izler siliniyor

img

GİRESUN - Eski bir Rum şehri olan Giresun'da bu halka ait birçok tarihi kültür mirası yıkılarak yerine başka yapılar konuluyor. "Rumların çan kulesinden esinlenilmiş" denilerek yerine dikilen saat kulesi kentte tartışmalara neden oldu.   

Eski adı Kerasus olan Giresun, 1923’te Yunanistan ile Türkiye arasında yapılan mübadeleye kadar önemli sayıda Rum’un yaşadığı bir kentti. 1880’lerin sonunda Giresun’u ziyaret eden ve Düyun-u Umumiye İdaresi adına araştırma yapmış olan Fransız Cuinet’e göre, 1887’de merkez kasabada 3 bin 588 Müslüman, 3 bin 906 Rum, 946 Ermeni olmak üzere 8 bin 440 kişinin yaşadığını ifade ediyor.  Yani bu tarihte şehir merkez nüfusunun yüzde 46,2’si Rumlardan ve yüzde 57,4 ise tamamen gayrimüslimlerden oluşuyor. Birinci Dünya Savaşı’nın devam ettiği 1914-1923 yılları arasında gerçekleşen katliamlar sonucu Rum nüfusunda ciddi bir azalma yaşandı. Giresun Rumlarının bağlı olduğu Amasya Rum Metropolithanesi’nin açıklamasına göre Amasya, Samsun ve Giresun’da toplam 134 bin 78 Rum katledildi. Katliamdan sonra Rumlara ait birçok tarihi kültür mirası yıkılarak yerine başka şeyler konulmaya çalışıldı. Yapılan bu kültür kırımı günümüzde de sürüyor. 
 
TOPAL OSMAN HEYKELİ
 
2016 yılında CHP’li Belediye Başkanı Kerim Aksu tarafından yaptırılan ve “Rum çanına” benzediği söylenen saat kulesi, Giresun’da belediye başkanlığı yapmış olan Rum Kaptan Yorgi’nin yaptırdığı kilisenin yakınlarında bulunan çan kulesine benzetiliyordu. Sahil hattında bulunan kilise ile birlikte Kaptan Yorgi’nin anıt mezarı ve çan kulesi Topal Osman tarafından 1922 yılında yıktırıldı. Anıt mezar ve çan kulesi tamamen yıkılırken kiliseden kalan son kalıntılar ise 1950’li yıllarda Karadeniz Sahil Yolu güzergahında bulunduğu gerekçesiyle ortadan kaldırıldı. 2016 yılında Keşap Durağı olarak adlandırılan bölgeye yapılan saat kulesi ise 2019 yılında AKP’li Giresun Belediyesi Başkanı Aytekin Şenlikoğlu tarafından "Rumların çan kulesinden esinlenilmiş. Şanlı tarihimizi asla temsil etmiyor" denilerek yerinden kaldırılmıştı. Kaldırılan saat kulesinin tam karşısına ise bölgede Rumlara karşı katliam yapmak ile suçlanan Topal Osman’ın heykeli dikildi. Kaldırılan saat kulesi yerine ise Selçuklu motiflerinden esinlenerek yeni bir saat kulesi dikildi. Dikilen saat kulesi ise “estetik açıdan şehri temsil etmiyor” eleştirileri ile karşılaştı. Şehrin Rum geçmişini hiçe sayan uygulamalar ise bunlarla bitmiyor. 
 
KONAKLAR EL DEĞİŞTİRMİŞ 
 
Kentte bulunan çok sayıda tarihi yapı ve kültürel mirasın yok edilmesi bunlarla kalmadı. Kent merkezinde bulunan Çınarlı Mahallesi’ne bağlı Zeytinlik semtinde ise Rumlardan kalan yapılar kısmen de olsa koruyabilmiş. 2’nci derece sit alanı olarak tescillenen Zeytinlik'te Rumlara ait 85 yapı bulunuyor. Mahalle içinde mübadeleye kadar Rumlara ait olan 68 konağın yanı sıra Katolik, Ortodoks Kiliseleri ve bir okul varlığını koruyan yapılardan. Rum konaklarının birçoğu mübadele ile el değiştirmiş. Evlerin büyük kısmı bölgede yaşayan insanların eline geçmekle birlikte birkaç tanesi de çeşitli bakanlıklar tarafından kullanılıyor. Tarihi Necati Bey Ortaokulu şimdi Halk Eğitim Merkezi olarak kullanılıyor. Konaklardan bir tanesi de Milli Eğitim Bakanlığı tarafından Halk Kütüphanesine dönüştürülmüş. 
 
KİLİSELER YIKILDI
 
Bunun yanında geçmişte Giresunlu Ortodoksların kullandığı Aziz Nikola Kilisesi müze olarak, Eski Katolik Kilisesi de 1967 yılından beri Çocuk Kütüphanesi olarak kullanılıyor. Geçmişte Rum okulu olan Cumhuriyet ile birlikte Giresun Ticaret Lisesi olarak kullanılan bina ise Hurşit Bozbağ Kız İmam Hatip Lisesi'ne dönüştürülmüş. Bu yapıların dışında mahallede bulunan eski kiliselerden iki tanesi de yıkılmış. Bir tanesinin tek bir duvarı su deposu olarak kullanılan bir binanın içinde bulunuyor. 
 
MA / Tolga Güney

Diğer başlıklar

00:08 Milas’ta alevler termik santrale ilerliyor
03/08/2021
23:56 Konya’daki katliam soruşturmasında 10 tutuklama
22:44 Silopi’de kitlesel yürüyüş: Şengal’i bombalamak, kadın iradesini bombalamaktır
22:21 Koronadan 126 kişi daha hayatını kaybetti
21:55 HDP, Karakoçan’da halkla buluştu
20:51 Manavgat'taki yangına dair bir çocuk tutuklandı
20:41 'Memleket yanıyor, AKP izliyor'
20:34 DEDEF: Yangınların yayılmasında iktidarın payı büyük
19:28 Şengal’de katledilenler için anma ve yürüyüş
19:21 Katledilen kadınlar için yapılmak istenen açıklamaya müdahale
19:18 Samsun’da Kürtlere yönelik ırkçı saldırılara tepki
18:47 Kadın cinayetlerine karşı tek ses oldular
18:34 SES'in kuruluşu Adana'da kutlandı
18:28 Fuhuş çetesi davasında 3 fail yine tutuklanmadı
17:59 Özsavunma uygulayan Demir’e ceza istendi
17:54 DTK ve DBP'nin Ağustos ayı programı belli oldu
17:31 Manavgat’ta yangın 7’nci gününde devam ediyor
17:29 Antalya'da ırkçı gruplar yol kesip, kimlik kontrolü yapıyor
17:08 Lahor Şêx Cengî için gözaltı kararı çıkarıldı
16:22 Ferit Şenyaşar: Bizi buradan ya ölüm ya da adalet ayırır
15:56 Dedeoğulları’nın sağ kalan tek bireyi: Olay Kürtlere hakaretle başladı
15:16 '3 Ağustos, Kadın Kırımına Karşı Mücadele Günü ilan edilsin' çağrısı
15:15 Sel mağdurları: Altyapı yetersiz, ihtiyaçlar karşılanmadı
15:04 Sağlık meslek örgütlerinden 'aşı ol' çağrısı
14:54 Havaya ateş açan şarkıcı Güney gözaltına alındı
13:52 İkizdere’de direniş alanı kamulaştırılıyor
13:51 Adana Alevi Platformu’ndan ırkçı saldırılara tepki
13:48 Ege'de orman yangınları yayılıyor: Ölü sayısı 9'a çıktı
13:30 Irak ve Federe Kürdistan’da işkence BM raporlarına yansıdı
13:26 Hukuk örgütleri: Faşist saldırılar karşısında Kürtlerin yanındayız
12:54 Erciş’te halk buluşması: Çözümün yolu İmralı’dır
12:32 HDP Ekoloji Komisyonu’ndan iktidara istifa çağrısı
12:22 Katledilen aileden sağ kalan Çetin Dedeoğulları ifade verecek
12:21 Yangınları söndürmeyen valilik ormanları yasakladı
11:52 Şengal için yaşam 5 dakika durdu
11:51 Öcalan’ın avukatlarından görüşme başvurusu
11:28 Irkçı katliamın faili 5 gündür yakalanmadı
11:26 Şengal Katliamı 7’nci yılında: Ellerini güneşe uzatan kadınları selamlıyoruz
11:20 HDP PM üyesi Durdu’dan Yeni Şafak hakkında suç duyurusu
11:00 Êzidî kadınların direnişini anlatan film suç sayıldı
11:00 TJA: 3 Ağustos 'Soykırıma Karşı Eylem Günü' ilan edilsin
10:55 HDP: Êzidî Soykırımı tanınmalı
10:54 HDP Konya İl Eşbaşkanı: Siyasetin dili ırkçı saldırıları tetikliyor
10:25 Selin vurduğu Yüksekova’da berîvanlar canlarını zor kurtardı
10:23 Şenyaşar Ailesi: Dört bir yandan adalet çığlıkları yükseliyor
10:19 DEDAŞ’ın kesintileri ekinleri kuruttu, çiftçiyi tüketti
09:50 Temmuz ayında 20 kadın katledildi
09:49 Dersim’de asker bir çocuğu taciz etti
09:36 Sel bölgesine giden AKP’li vekil: HDP niye yardım etmiyor?
09:03 Dönüşümlü açlık grevi 250’nci gününe girdi
09:03 ‘Büyükada’da ‘sabotaj’ gözaltısı’ haberi kurgu çıktı
09:02 Akdeniz: Mülteci düşmanlığı üzerinden yapılan ırkçılık Kürtleri vuruyor
09:01 Ege'de ekolojik talan ve iklim krizi
09:00 İşkenceye maruz kalan gazeteci Sezgin: Bu bir devlet politikasıdır
09:00 03 AĞUSTOS 2021 GÜNDEMİ
00:08 ABD, 24 Rus diplomatı sınır dışı edecek
02/08/2021
23:22 Yüksekova'da 7 kişi tutuklandı
21:25 Rize’de teleferikten düşen kadın hayatını kaybetti
21:19 AKP'li Başkan: 'Keşke bizim de evimiz yansaydı' diyecekler
20:43 Irkçı saldırılar oturma eylemiyle protesto edildi
20:40 Kadınlar: Azra için sessiz kalmıyoruz
20:31 Haytaoğlu’nu katleden fail tutuklandı
20:24 Gözaltındaki 15 HDP’li serbest bırakıldı
20:22 BTS’nin oturma eylemi 29’uncu haftasında
20:17 Özalp'te yıldırım çarpması sonucu 2 kişi hayatını kaybetti
20:02 Günlük vaka sayısı 22 bini aştı
19:34 TOKİ'nin deprem sonrası yaptığı konutlar su altında kaldı
19:29 Yüksekova’da da sel etkili oldu
19:23 Selde etkilenen aileye yetkilinin verdiği numara yurttaşa ait çıktı
19:13 Kayıp engelli genç bulundu
18:55 HDP'li heyetten Çaldıran’da sel bölgesine ziyaret
18:20 Ege bölgesinde 4 ilde daha yangın
18:11 ÖHD, Konya’daki ırkçı saldırıya ilişkin raporunu açıkladı
17:22 Irkçı katliama tepki: Sorumlular derhal yargılansın
17:01 DEDAŞ’ı protesto eden çiftçilerden yol kapatma eylemi
16:55 Engelli gençten 5 gündür haber alınamıyor
16:49 Umut Gündüz’ün ailesinden Şenyaşar ailesine ziyaret
16:37 Valiliğin ‘kontrol altına alındı’ dediği yangın devam ediyor
16:33 HDP Kadın Meclisi: Tecavüz savaş yöntemi olarak sürdürülüyor
16:30 Kürt siyasetçi Kılınç yaşamını yitirdi
16:19 Gazeteci Daştan’dan Êzidî belgeseli
16:17 Başkale’yi sel bastı
16:16 Manisa'da orman yangını
15:52 Kürt Kadın Platformu'ndan saldırılara karşı birlik çağrısı
15:23 İzmir’de 2 kişi gözaltına alındı
15:00 Avukatlardan İmralı başvurusu
14:40 Sıla Yılmaz’dan haber alınamıyor
14:21 Yüksekova'da askeri operasyon
13:56 Dedeoğulları için kurulan taziyeye ziyaretler sürüyor
13:46 TİS görüşmeleri başladı
13:40 Diyarbakır'da 4 genç gözaltına alındı
13:38 Yangınların görüşüleceği kabine toplantısı ertelendi
13:06 Van’da 9 kişinin gözaltı süresi 4 gün uzatıldı
13:05 Kadınlardan tepki: Azra'nın hesabını soracağız
12:58 Temelli: Doğal afetlere siyasi afet eklendi
12:24 Yüksekova'da gözaltına alınan 7 kişi adliyeye sevk edildi
12:04 Gazeteci örgütleri: Gazeteciler kimsenin ajanı değildir
11:58 HDP’li Meclis üyesi Artuğer yaşamını yitirdi
11:29 Kayıp genç kadın tecavüz edilerek öldürüldü
11:27 Van için kuvvetli yağış uyarısı